Αυτόν τον Ιούνιο, το The Lyceum Project επιστρέφει στο Ωδείο Αθηνών, δίπλα στο Λύκειο του Αριστοτέλη — έναν ιστορικό και εμβληματικό χώρο για τη φιλοσοφία. Η τρίτη του διοργάνωση έχει θέμα «Αλληλένδετη Νοημοσύνη: Έμβια. Προγονική. Τεχνητή.» και ανοίγει τον διάλογο για τη σχέση ανάμεσα σε τρεις μορφές νοημοσύνης: τη νοημοσύνη της φύσης και των οικοσυστημάτων, τη σοφία που μας έχουν κληροδοτήσει μέσα στους αιώνες οι προηγούμενες γενιές και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Πώς μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να αλληλεπιδράσει με την Προγονική και την Έμβια Νοημοσύνη, ώστε να προσφέρουν λύσεις για το κοινό μας μέλλον και να χαράξουν τον δρόμο προς έναν πολιτισμό που σέβεται και προστατεύει όλες τις μορφές ζωής;
Δύο ημέρες αφιερωμένες στις τρεις μορφές νοημοσύνης και στις μεταξύ τους διασυνδέσεις. Το διεπιστημονικό πρόγραμμα φέρνει σε δημιουργικό διάλογο ανθρώπους από όλο τον κόσμο και διαφορετικά γνωστικά πεδία, γύρω από τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας και το κοινό μας μέλλον. Από την κοινωνιολογία και τη βιολογία μέχρι τη σοφία των αυτόχθονων κοινοτήτων της Βραζιλίας, και από τις φιλοσοφικές παραδόσεις διαφορετικών πολιτισμών στη μηχανική μάθηση, το φετινό The Lyceum Project μάς καλεί να επανεξετάσουμε τη σχέση ανθρώπου, φύσης και τεχνολογίας.
Το πρόγραμμα του συνεδρίου
Οι συζητήσεις θα διεξαχθούν σε τρεις επιμέρους ενότητες. Καθεμία είναι αφιερωμένη σε μια μορφή νοημοσύνης, ενώ μια κοινή αφηγηματική γραμμή θα συνδέει όλες τις συζητήσεις.
Την εκδήλωση θα προλογίσει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Θα απευθύνει χαιρετισμό ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου.
Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στην αγγλική γλώσσα με ταυτόχρονη διερμηνεία στην ελληνική.
Έμβια Νοημοσύνη | Παρασκευή 19/6 | 17:15 – 21:00
Το απόγευμα της Παρασκευής 19/6 εστιάζουμε στη νοημοσύνη της ίδιας της ζωής, την πιο περίπλοκη, μυστηριώδη και σε μεγάλο βαθμό ακόμα ανεξερεύνητη μορφή νοημοσύνης. Από τα περίπλοκα δίκτυα του ανθρώπινου εγκεφάλου και τις διεργασίες ζώων και φυτών, έως τη συμβίωση των οικοσυστημάτων και την αντίληψη του πλανήτη μας ως ζωντανού οργανισμού, η Έμβια Νοημοσύνη αποκαλύπτει την έμφυτη σοφία που διέπει κάθε ζωντανό οργανισμό. Αυτό το πρώτο μέρος εξετάζει τη σοφία της φύσης και μας καλεί να υποστηρίξουμε τον εύθραυστο πλανήτη μας.
Το πρόγραμμα της ενότητας περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες ομιλίες και συζητήσεις: «Η σοφία των οικοσυστημάτων» και «Επανεξετάζοντας την έννοια της νοημοσύνης: πέρα από τα όρια του εγκεφάλου», «Η φύση γνωρίζει: αποκωδικοποιώντας τη νοημοσύνη της γης για να σχεδιάσουμε το μέλλον» καθώς και κεντρικές ομιλίες.
Ομιλητές και ομιλήτριες:
Καθ. Paco Calvo (University of Murcia), Καθ. Ruth Defries (Columbia University), κ. Adam Elman (Google), Καθ. Νίκη Ευελπίδου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Δρ. Βαγγέλης Καρκαλέτσης (ΕΚΕΦΕ “Δημόκριτος”), Καθ. Μorten L. Kringelbach (Aarhus University), κ. Niki Mardas (Global Canopy), Kαθ. Αrmand Marie Leroi (Imperial College London), Kαθ. Υadvinder Malhi (University of Oxford), Δρ. Εμμανουήλ Στρατάκης (ΙΗΔΛ-ΙΤΕ).
Προγονική Νοημοσύνη | Σάββατο 20/6 | 09:45 – 13:30
Από το Λύκειο του Αριστοτέλη και τη σημασία της νόησης μέχρι άλλους μεγάλους πολιτισμούς του κόσμου, το πρωί του Σαββάτου 20/6 συζητάμε για την προγονική σοφία, την πνευματικότητα και τη φιλοσοφία. Η προγονική νοημοσύνη μάς προσκαλεί να αναλογιστούμε πώς διαφορετικές κουλτούρες, όπως οι αυτόχθονες και οι ανιμιστικές, έχουν κατανοήσει τι σημαίνει να ζεις κα
λά (εὖ ζῆν) και σε αρμονία με τη φύση. Αυτό το μέρος του προγράμματος εξερευνά τις ηθικές και πνευματικές ρίζες που μπορούν να μας καθοδηγήσουν προς την ισορροπία και την ουσιαστική ύπαρξη, σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από αναταραχή και αποσύνδεση.
Ανάμεσα στις προγραμματισμένες συζητήσεις και ομιλίες περιλαμβάνονται: «Η φύση δεν κάνει τίποτα μάταια», «Η καθολική εφαρμογή των αλγορίθμων θα αποδυναμώσει ή θα αντικαταστήσει την πίστη ή ακόμη και τον Θεό;», «Τεχνητή Νοημοσύνη και ευδαιμονία: Τι μπορούμε να διδαχθούμε από τον Αριστοτέλη», «Κλιματικές και περιβαλλοντικές αλλαγές: η αρχαία σοφία» και «Για ό,τι μας ενώνει».
Ομιλητές και ομιλήτριες:
Π. John Chryssavgis (Οικουμενικό Πατριαρχείο), Καθ. Anca Dan (Ecole Normale Supérieure), Καθ. Νίκη Ευελπίδου (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Δρ. Stefanos Gandolfo (Athens Columbia Global Center), Καθ. Angie Hobbs FRSA (University of Sheffield), κ. Ailton Krenak, κα Wakanyi Macharia-Hoffman (Utrecht University), Δρ. Sergio Imparato (Harvard University), Kαθ. Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Καθ. Σπυρίδων Ράγκος (Πανεπιστήμιο Πατρών), Καθ. Laymert Garcia dos Santos, Αναπλ. Καθ. Στασινός Σταυριανέας (Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο), Δρ. Δημήτριος Βασιλειάδης (Ελληνο-Ινδική Εταιρεία Πολιτισμού και Ανάπτυξης).
Τεχνητή Νοημοσύνη | Σάββατο 20/6 | 17:30 – 21:15
Το διήμερο κλείνει διερευνώντας τους ορίζοντες που ανοίγει η Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά και τις βαθιές ευθύνες μας κατά τη διαμόρφωση και τη χρήση της. Θα εξετάσουμε με ποιους τρόπους η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να συμπεριλάβει την Προγονική Νοημοσύνη ώστε να αντιμετωπίσουμε τις κοινωνικές και οικολογικές προκλήσεις. Θα δούμε πώς μπορεί να ενσωματώσει την πρόσφατη επιστημονική γνώση για την Έμβια Νοημοσύνη και να συνεισφέρει σε αυτή. Τέλος, θα αναστοχαστούμε για το πώς μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα, συνδέοντας την ανθρώπινη γνώση με τα δίκτυα της ζωής που μας περιβάλλουν.
Η αλληλένδετη σχέση ανάμεσα σε αυτές τις τρεις μορφές νοημοσύνης μάς καλεί να επαναπροσδιορίσουμε τη συμβίωσή μας με τη φύση και τη σχέση μας με την τεχνολογία και να υιοθετήσουμε μια θεώρηση του κόσμου που θέτει στο επίκεντρο όχι μόνο τον άνθρωπο αλλά και τον πλανήτη.
Ενδεικτικά, στην ενότητα περιλαμβάνονται οι ακόλουθες ομιλίες και συζητήσεις:
«Τεχνητή νοημοσύνη για και από όλους τους ανθρώπους», «Τεχνητή νοημοσύνη για και από τον πλανήτη», «Περί αλληλένδετης νοημοσύνης», «Μεταξύ του προγονικού και του τεχνητού: ηθική της τεχνητής νοημοσύνης και ήπιες υποδομές».
Ομιλητές και ομιλήτριες:
Δρ. Ali–Reza Bhojani (University of Birmingham), Δρ. Katie Evans (IEE SA), κα Radia Funna (Build n Blaze), Kαθ. Εdward Harcourt MBE (University of Oxford), Δρ. Στέλιος Καρόζης (ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος), κ. Uday Khemka (N.J. Khemka Foundation), κ. Jeremy Lent (Ecocivilization Coalition), κα Wakanyi Macharia-Hoffman (Utrecht University), κ. Γιάννης Μαστρογεωργίου (Ειδική Γραμματεία Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Ελληνικής Κυβέρνησης), Καθ. Benjamin Rosman (University of the Witwatersrand), Δρ. Νικόλας Πρεβελάκης (Harvard University).
Υοung Scholar’s Session | Σάββατο 20/6 | 14:45 – 17:00 | Σε συντονισμό Δρ. Γιάννη Περπερίδη
Σε συνδιοργάνωση με το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδας, Harvard University.
Με οδηγό τη φιλοσοφία, την επιστήμη, την τεχνολογία, τις τέχνες, την πνευματικότητα και την κοινωνία, κάποια από τα ερωτήματα που τίθενται στο The Lyceum Project 2026 είναι:
Τι μπορούμε να μάθουμε από τη νοημοσύνη που συναντάμε στη φύση, στα δάση, στους ωκεανούς, ακόμη και στα δίκτυα των μυκήτων κάτω από τα πόδια μας;
Κατανοούμε πλήρως πόσο βαθιά εξαρτάται η ευημερία μας από τα ζωντανά συστήματα του πλανήτη;
Θεωρούμε ότι η ανθρώπινη νοημοσύνη είναι η σημαντικότερη μορφή νοημοσύνης;
Πώς το υποκειμενικό μας πρίσμα για τη νοημοσύνη διαμορφώνει σκόπιμα ή άθελά μας την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης;
Και τελικά, πώς μπορούμε να αναπτύξουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη ως ένα βιώσιμο και συμπεριληπτικό εργαλείο που υποστηρίζε
ι τον άνθρωπο και τον πλανήτη;
Πληροφορίες
🗓️ Παρασκευή 19 Ιουνίου 2026, 17.00-21.00 & Σάββατο 20 Ιουνίου 10.30 – 21.00
📍 Ωδείο Αθηνών (Ρηγίλλης & Βασιλέως Γεωργίου Βʹ 17–19)
Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.
Απαιτείται προεγγραφή εδώ: www.eventora.com/en/Events/the–lyceum–project-2026
Το αναλυτικό πρόγραμμα και πληροφορίες για τους ομιλητές: https://thelyceumproject.ai/event/entangled-intelligence/
Social Media:
The Lyceum Project LinkedIn Page
The Lyceum Project Facebook Page
The Lyceum Project Instagram Page
#LyceumProject2026
Σχετικά με το The Lyceum Project
Το The Lyceum Project πραγματοποιείται κάθε Ιούνιο, στο Ωδείο Αθηνών, δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο του Λυκείου του Αριστοτέλη. Πρόκειται για μια διεπιστημονική πρωτοβουλία που συνδέει τη Φιλοσοφία με την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), σε συνεργασία με κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα και διεθνείς οργανισμούς.
Στην πρώτη του έκδοση εισήγαγε ένα αριστοτελικό ηθικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της ΤΝ. Το 2025, το The Lyceum Project επικεντρώθηκε στη θεματική «Τα παιδιά στην εποχή της ΤΝ». Οι συζητήσεις και διαλέξεις ανέδειξαν τη σημασία της αναγνώρισης της φωνής των παιδιών και της τοποθέτησής τους στο επίκεντρο των προσπαθειών για τον επαναπροσδιορισμό του τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος και πώς τα παιδιά μπορούν να ευημερούν σε έναν κόσμο όπου η ΤΝ είναι παντού.
Ο θεσμός είναι σε πλήρη εναρμόνιση με την διακήρυξη για «Συμπεριληπτική και Βιώσιμη ΤΝ για τον Άνθρωπο και τον Πλανήτη» που υπογράφηκε στη Διεθνή Σύνοδο για την ανάληψη δράσης για την ΤΝ στο Παρίσι τον Φεβρουάριο του 2025, προωθώντας πολυμερείς διαλόγους και συνεργασίες για τη διακυβέρνηση της ΤΝ.
Εκπληρώνει, επίσης, ένα από τα εμβληματικά προγράμματα του «Εθνικού Σχεδίου Μετάβασης στην Εποχή της ΤΝ της Ελλάδας» με σκοπό τη φιλοξενία μιας ετήσιας παγκόσμιας συνάντησης υψηλού επιπέδου για την ηθική και την χάραξη πολιτικής στον τομέα της ΤΝ.
Σχετικά με τους διοργανωτές
To Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» είναι το μεγαλύτερο διεπιστημονικό ερευνητικό κέντρο της Ελλάδας. Διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε εθνικές και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ΤΝ, μέσω του Ινστιτούτου Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών.
Iστοσελίδα: https://www.demokritos.gr/
Το World Human Forum είναι μια δεξαμενή σκέψης και δράσης, ένας κόμβος γνώσης και πρωτοβουλιών, που αποσκοπεί στην οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος για όλους. Μια παγκόσμια πρωτοβουλία πολιτών που αναδεικνύει και διασυνδέει τις καινοτόμες δυνάμεις του πλανήτη μας, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου, οικολογικού πολιτισμού.
Ιστοσελίδα: https://worldhumanforum.earth/
Η Ειδική Γραμματεία Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού (Foresight) στην Προεδρία της Ελληνικής Κυβέρνησης αποτελεί τον θεσμικό φορέα που εφαρμόζει μεθόδους προοπτικής διερεύνησης (foresight) μέσα από διεπιστημονικές και συμμετοχικές προσεγγίσεις. Συμβάλλει στον σχεδιασμό μακροπρόθεσμων δημόσιων πολιτικών, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα, τη στρατηγική αυτονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας, προάγοντας παράλληλα τη συμμετοχή της κοινωνίας στη διαμόρφωση των εξελίξεων του μέλλοντος.
Ιστοσελίδα: https://foresight.gov.gr/
Το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδος (ΚΕΣ) του Πανεπιστημίου Harvard αποτελεί ένα διεθνές κέντρο του Harvard που έχει ως κύριο σκοπό να υποστηρίξει και να προωθήσει τη μελέτη του ελληνικού πολιτισμού μέσω της αξιοποίησης διεπιστημονικών και διαχρονικών προσεγγίσεων. Παράλληλα, ως διεπιστημονικός κόμβος του Πανεπιστημίου Harvard στην Ελλάδα, το ΚΕΣ υποστηρίζει το έργο των μελών της κοινότητας του Πανεπιστημίου και συνδέει άτομα, οργανισμούς και αποφοίτους από τις τοπικές κοινότητες με το Harvard, προάγοντας τη συνεργασία μεταξύ μελετητών/τριών, φοιτητών/τριών και ερευνητών/τριών από όλον τον κόσμο.
Ιστοσελίδα: https://el.greece.chs.harvard.edu/
Το Ωδείον Αθηνών είναι το παλαιότερο και κορυφαίο εκπαιδευτικό ίδρυμα για τις παραστατικές τέχνες στη σύγχρονη Ελλάδα. Ιδρύθηκε το 1871 ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός και διατηρεί, μέχρι σήμερα, αναλλοίωτο τον κοινωφελή, μη κερδοσκοπικό του χαρακτήρα. Επιπλέον, επεκτείνει συνεχώς το εκπαιδευτικό και πολιτιστικό του έργο, με το βλέμμα στραμμένο σταθερά προς τις διεθνείς τάσεις και προκλήσεις του μέλλοντος.
Ιστοσελίδα: https://www.athensconservatoire.gr/
Η IEEE Standards Association SA είναι ένας παγκόσμιος, τεχνολογικός και ανεξάρτητος οργανισμός, που στοχεύει στην προώθηση της θεωρίας και των εφαρμογών της επιστήμης της πληροφορικής και των ηλεκτρονικών συστημάτων, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη του επαγγέλματος με γνώμονα την προσφορά στην κοινωνία.
Iστοσελίδα: https://standards.ieee.org/
Διοργανωτές -Υποστηρικτές – Χορηγοί
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών παραχώρησε την άδεια χρήσης του αρχαιολογικού χώρου του Λυκείου του Αριστοτέλη.
