Ο «Δημόκριτος» και το Πανεπιστήμιο Shanghai Jiao Tong ιδρύουν Κοινό Εργαστήριο για την Πολιτιστική Κληρονομιά.
30 Οκτωβρίου 2025, Συνεδριακό Κέντρο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», Αθήνα
Μια νέα συνεργασία μεταξύ του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» και του Shanghai Jiao Tong University (SJTU) φέρνει την επιστήμη και τον πολιτισμό σε διάλογο, μέσα από τη δημιουργία του Κοινού Εργαστηρίου για την Πολιτιστική Κληρονομιά (Joint Laboratory for Cultural Heritage). Το νέο Εργαστήριο σηματοδοτεί την έναρξη μιας μακροχρόνιας επιστημονικής και πολιτιστικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Κίνας, σε συνέχεια του Μνημονίου Συνεργασίας που υπογράφηκε το 2024.
Λιγότερο γνωστή αλλά εξίσου σημαντική πτυχή του έργου του Ινστιτούτου Πυρηνικής και Σωματιδιακής Φυσικής (ΙΠΣΦ) του Δημόκριτου, υπό τη διεύθυνση του Δρ. Χρήστου Μάρκου, είναι η έρευνα στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο Δρ. Ανδρέας Καρύδας, Διευθυντής Ερευνών και Επιστημονικός Υπεύθυνος του Εργαστηρίου Φασματομετρίας Φθορισμού Ακτίνων Χ (X-ray Fluorescence, XRF), ηγείται της συμμετοχής του Δημόκριτου, συνεχίζοντας το πρωτοποριακό έργο του Ινστιτούτου στις εφαρμογές μεθόδων υψηλής τεχνολογίας για μη καταστροφικές μεθόδους ελέγχου στη μελέτη και διατήρηση πολιτιστικών τεκμηρίων.
Το Ινστιτούτο Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών (ΙΠΤ) του Δημόκριτου διευρύνει αυτό το όραμα, συντονίζοντας μεγάλα έργα ψηφιακού πολιτισμού και ανάπτυξης καινοτόμων πολιτιστικών εφαρμογών. Η Δρ. Λήδα Αρνέλλου και η ομάδα της ηγούνται πρωτοβουλιών που συνδυάζουν την πολιτιστική έκφραση με την ψηφιακή τεχνολογία, όπως το έργο Aitherion.
Από την πλευρά του SJTU, τη συνεργασία συντονίζει η Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών, υπό την καθοδήγηση της Καθηγήτριας Qi Hong. Όπως δήλωσε η ίδια: «Η Κίνα και η Ελλάδα, κοιτίδες δύο αρχαίων πολιτισμών, μοιράζονται μια κληρονομιά που ανήκει όχι μόνο στα έθνη μας, αλλά σε ολόκληρη την ανθρωπότητα.»
Ο Δρ. Βαγγέλης Καρκαλέτσης, Διευθυντής και Πρόεδρος του Δ.Σ. του Δημόκριτου, υπογράμμισε ότι η συνεργασία θα προωθήσει κοινή έρευνα σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική, τα Big Data, η βιοπληροφορική και οι ψηφιακές ανθρωπιστικές επιστήμες, θα υποστηρίξει κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα και θα ενισχύσει τη διεθνή συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία. Παράλληλα, στοχεύει στη δημιουργία νέων ψηφιακών εκθέσεων που θα αναδεικνύουν τον διάλογο ανάμεσα στη φιλοσοφία της αρχαίας Ελλάδας και της Κίνας.
Στην τελετή εγκαινίων παρευρέθηκαν εκπρόσωποι και από τις δύο χώρες. Ανάμεσά τους, ο Καθηγητής Liu Weidong, Αντιπρύτανης του SJTU, η Καθηγήτρια Wei Yadi, ο κ. Lai Bo, Chargé d’Affaires της Πρεσβείας της Κίνας στην Ελλάδα, ο Δρ. Αναστάσιος Γαϊτάνης, Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας του Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, και η κ. Μαρία Μερτζάνη, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείο Πολιτισμού. Παρόντες επίσης εκπρόσωποι της Κινεζικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, καθώς και ερευνητές και στελέχη του πολιτιστικού τομέα και από τις δύο πλευρές.
Από την Αθήνα έως τη Σαγκάη, ένας νέος διάλογος ανάμεσα στην επιστήμη και τη δημιουργία μόλις ξεκίνησε.