ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ
ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ «ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ»
ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΤΥΠΟΥ
Δελτίο Τύπου
Αθήνα, 19 Ιουλίου 2010
 

Πρόγραμμα TOPCRYST (FP7-PEOPLE-IAPP) - Εργαστήριο Δομικής και Υπερμοριακής Χημείας - Ινστιτούτο Φυσικοχημείας

 

Η γνώση σε μοριακό επίπεδο της δομής των βιολογικών μακρομορίων και ιδιαιτέρως των πρωτεϊνών, είναι απαραίτητη για την κατανόηση των βιοχημικών μηχανισμών από τους οποίους εξαρτάται η ζωή, αλλά και για σημαντικές βιοϊατρικές εφαρμογές οπως ο ορθολογικός σχεδιασμός νέων φαρμάκων. ‘Εχει επίσης κρίσιμες εφαρμογές στη χημική βιομηχανία, τη γεωπονία και τη βιονανοτεχνολογία. Η κρυσταλλογραφία ακτίνων-Χ είναι σήμερα η κυρίως μέθοδος που επιτρέπει την εξακρίβωση της δομής μεγάλου μεγέθους μακρομορίων σε υψηλή διακριτική ικανότητα, η οποία φθάνει και την ατομική κλίμακα (1 A ή και λιγότερο), δηλαδή τον προσδιορισμό άτομο προς άτομο της δομής του μακρομορίου στον χώρο.

Στη μακρά διαδικασία της επίλυσης μίας μοριακής δομής βιολογικού μακρομορίου, η κρυστάλλωση θεωρείται το δυσκολότερο και λιγότερο καλά μελετημένο στάδιο. Το Πρόγραμμα TOPCRYST (Tools for Protein Crystallisation - Εργαλεία για την κρυστάλλωση πρωτεϊνών) επιδιώκει την ανάπτυξη μίας νέας μεθόδου που θα επιτρέψει τον γρήγορο και αποτελεσματικό εντοπισμό των καταλλήλων συνθηκών για την κρυστάλλωση μίας πρωτεΐνης. Διαπιστώσαμε ότι με χρήση μίας τεχνικής γνωστής ως Δυϊκή Συμβολομετρία Πόλωσης (DPI) μπορούμε να εντοπίσουμε σε πρώιμο στάδιο τον σχηματισμό κρυσταλλικών πυρήνων σε πρωτεϊνικό διαλύμα και να το διακρίνουμε από τις καταστάσεις της πλήρως διαλυτής πρωτεΐνης ή της αμόρφου συσσωματώσεως. Αυτή η δυνατότητα θα επιτρέψει τον εντοπισμό συνθηκών κρυστάλλωσης για την κάθε υπό μελέτη πρωτεΐνη , συμπληρώνοντας τη σημερινή χρονοβόρο και αβέβαιη πρακτική της δοκιμής εκατοντάδων πιθανών συνθηκών μέχρι την εξεύρεση της κατάλληλης. Στην τελική φάση του Προγράμματος, θα επιδιώξουμε την κρυστάλλωση και επίλυση των δομών πρωτεϊνών ιατρικής σημασίας με τη βοήθεια αυτής της νέας μεθόδου.

Το Πρόγραμμα TOPCRYST έχει διάρκεια 4 ετών (ξεκίνησε τον Μάρτιο 2008) και υπάγεται στην ενότητα ΑΝΘΡΩΠΟΙ (PEOPLE) του FP7 και στην κατηγορία Industry-Academia Partnerships and Pathways. Έχει δηλαδή σχεδιασθεί με επίκεντρο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας μέσω αμοιβαίας ανταλλαγής προσωπικού για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα μεταξύ μίας μικρομεσαίας επιχείρησης με έδρα τη Μεγ. Βρετανία, της Farfield Group Ltd και του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος. Συμμετέχει επίσης το εργαστήριο βιολογικής κρυστάλλωσης της Ιατρικής Σχολής του Imperial College London (Prof. N. Chayen). Η εταιρεία Farfield έχει επινοήσει και κατασκευάζει τον εξοπλισμό DPI, ενώ το Εργαστήριο Δομικής και Μακρομοριακής Χημείας (Δρ. Ε. Μαυρίδου, Δρ. Ε. Σαρειδάκης, Δρ. Κ. Γιαννακοπούλου) του Ινστιτούτου Φυσικοχημείας του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος καθώς και το συνεργαζόμενο εργαστήριο του Imperial College παρέχουν τεχνογνωσία στη βιολογική κρυστάλλωση καθώς και τις πρωτεΐνες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο του Προγράμματος.

 
Για το Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος»

Το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών (Ε.Κ.Ε.Φ.Ε.) «Δημόκριτος» είναι το μεγαλύτερο, πολυκλαδικό ερευνητικό κέντρο της χώρας, με σημαντικές ερευνητικές, τεχνολογικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες στους τομείς Υγείας, Βιολογίας & Βιοτεχνολογία, Νέα Υλικά, Μικροηλεκτρονική & Νανοτεχνολογία, Περιβάλλον - Ενέργεια & Βιώσιμη Ανάπτυξη, Πληροφορική & Τηλεπικοινωνίες, Πυρηνική Φυσική & Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων, Πυρηνική Τεχνολογία & Ακτινοπροστασία, Πολιτιστική Κληρονομιά. Η πολυκλαδικότητα του συντονίζεται από τα οκτώ Ινστιτούτα του: Βιολογίας, Επιστήμης Υλικών, Μικροηλεκτρονικής, Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, Πυρηνικής Τεχνολογίας και Ακτινοπροστασίας, Πυρηνικής Φυσικής, Φυσικοχημείας, Ραδιοϊσοτόπων και Ραδιοδιαγνωστικών Προϊόντων.

 

Για περισσότερες πληροφορίες:

Ζ. Φλωράτου
Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων και Τύπου
Τηλ. 210- 650 3002, email : florzo1@central.demokritos.gr